Za pomocą nowoczesnych systemów informatycznych SCADA można efektywnie kontrolować i zarządzać procesami. Co warto o nich wiedzieć?
Systemy informatyczne SCADA mają szerokie zastosowanie w obszarze przemysłu. Razem z nimi można prowadzić ciągły monitoring procesów technologicznych i produkcyjnych, uzyskać bieżące informacje o ich stanie, a w razie problemów szybko na nie zareagować. Właśnie dlatego na systemy SCADA w swoich zakładach przemysłowych decyduje się obecnie coraz więcej przedsiębiorców.
Sprawdź:
- Czym jest SCADA?
- Jak działają systemy SCADA?
- Jakie komponenty obejmuje system SCADA?
- Gdzie stosowane są systemy SCADA?
Czym jest SCADA?
SCADA jest skrótem od ang. Supervisory Control And Data Acquisition i odnosi się on do systemów informatycznych, których zadaniem jest nadzorowanie przebiegu procesów.
Głównym zadaniem systemów SCADA jest gromadzenie danych, na przykład z pomiarów, następnie ich wizualizacja, sterowanie procesami, alarmowanie oraz zapisywanie danych. Dzięki temu systemy SCADA są w stanie efektywnie zarządzać procesami, na przykład technologicznymi czy produkcyjnymi, wspomagając w tym użytkowników. W efekcie system ten usprawnia procesy, oszczędza czas i koszty, a także zwiększa poziom bezpieczeństwa prac w zakładzie.
Aktualnie na rynku znajdują się różne systemy SCADA dostarczane przez producentów sprzętu przeznaczonego do automatyzacji przemysłu. Systemy te różnią się pod względem oferowanych funkcji, urządzeń, z którymi współpracują, sposobu obsługi. Właśnie dlatego wtedy, gdy planuje się wdrożenie systemu automatyki przemysłowej, duże znaczenie ma zapoznanie się z różnymi dostępnymi ofertami i wybór tej najkorzystniejszej.
Jak działają systemy SCADA?
System SCADA spełnia funkcję nadrzędną w stosunku do współpracujących z nim urządzeń końcowych, tak zwanych RTU (ang. Remote Terminal Unit). Zadaniem tych urządzeń jest gromadzenie informacji o stanie urządzeń poprzez prowadzenie pomiarów. Następnie dane z pomiarów przekazywane są do systemu SCADA i za jego pośrednictwem oddziałują one na urządzenia, na przykład powodują ich włączanie i wyłączanie, zmianę parametrów pracy.
W roli RTU często używane są sterowniki PLC (ang. Programmable Logic Controller), czyli sterowniki swobodnie programowane, które pozwalają na zaprogramowanie ich pracy w obiegu cyklicznym.
Poza gromadzeniem danych RTU mogą także spełniać inne funkcje, na przykład mogą one pełnić funkcję zabezpieczeń. Prowadzą one wtedy nadzór nad urządzeniami, pozwalając na szybkie wykrywanie w nich nieprawidłowości. Wtedy mogą samoczynnie je wyłączyć lub zatrzymać.
W skład systemu SCADA wchodzi także baza danych, która przechowuje informacje o stanie urządzeń. Są w niej zapisywane także o zdarzeniach w urządzeniach, na przykład jak dane o alarmach, co pozwala na sprawdzenie archiwalnych zapisów, na przykład w celu diagnostyki i naprawy sprzętu.
Warto przy tym podkreślić, że system SCADA może nie tylko działać automatyczne, lecz także pozwala on na ręczne zarządzanie procesami przez operatorów. Wówczas mogą oni prowadzić obsługę procesów w trybie ręcznym albo w trybie awaryjnym.
Jakie komponenty obejmuje system SCADA?
W skład systemów SCADA wchodzi szeroka gama komponentów, które dzielone są na trzy główne kategorie:
- Sprzęt – komputery, moduły komunikacyjne oraz sterowniki PLC lub inne urządzenia RTU.
- Komunikacja – może ona odbywać się za pomocą różnych technologii, na przykład jak Ethernet, Modbus, RS-232/485, DNP3, MQTT czy OPC.
- Oprogramowanie – program SCADA, w tym obszary oprogramowania jak runtime, oprogramowanie inżynieryjne oraz sterowniki komunikacyjne.
Gdzie stosowane są systemy SCADA?
Obecnie systemy SCADA mają bardzo rozległe zastosowanie i używane są one w wielu różnych obszarach przemysłu, między innymi w zakładach produkcyjnych, przetwórczych, komunalnych.
Dzięki swoje funkcjonalności system SCADA może być dopasowany indywidualnie do potrzeb każdego zakładu, pozwalając na stworzenie efektywnie i wydajnie funkcjonującego systemu automatyki, który pozwala na usprawnienie prowadzonych w nim procesów.
