Czym są systemy SCADA? Definicja, działanie, zastosowanie

Za pomocą nowoczesnych systemów informatycznych SCADA można efektywnie kontrolować i zarządzać procesami. Co warto o nich wiedzieć?

Systemy informatyczne SCADA mają szerokie zastosowanie w obszarze przemysłu. Razem z nimi można prowadzić ciągły monitoring procesów technologicznych i produkcyjnych, uzyskać bieżące informacje o ich stanie, a w razie problemów szybko na nie zareagować. Właśnie dlatego na systemy SCADA w swoich zakładach przemysłowych decyduje się obecnie coraz więcej przedsiębiorców.

Sprawdź:

  • Czym jest SCADA?
  • Jak działają systemy SCADA?
  • Jakie komponenty obejmuje system SCADA?
  • Gdzie stosowane są systemy SCADA?

Czym jest SCADA?

SCADA jest skrótem od ang. Supervisory Control And Data Acquisition i odnosi się on do systemów informatycznych, których zadaniem jest nadzorowanie przebiegu procesów.

Głównym zadaniem systemów SCADA jest gromadzenie danych, na przykład z pomiarów, następnie ich wizualizacja, sterowanie procesami, alarmowanie oraz zapisywanie danych. Dzięki temu systemy SCADA są w stanie efektywnie zarządzać procesami, na przykład technologicznymi czy produkcyjnymi, wspomagając w tym użytkowników. W efekcie system ten usprawnia procesy, oszczędza czas i koszty, a także zwiększa poziom bezpieczeństwa prac w zakładzie.

Aktualnie na rynku znajdują się różne systemy SCADA dostarczane przez producentów sprzętu przeznaczonego do automatyzacji przemysłu. Systemy te różnią się pod względem oferowanych funkcji, urządzeń, z którymi współpracują, sposobu obsługi. Właśnie dlatego wtedy, gdy planuje się wdrożenie systemu automatyki przemysłowej, duże znaczenie ma zapoznanie się z różnymi dostępnymi ofertami i wybór tej najkorzystniejszej.

Jak działają systemy SCADA?

System SCADA spełnia funkcję nadrzędną w stosunku do współpracujących z nim urządzeń końcowych, tak zwanych RTU (ang. Remote Terminal Unit). Zadaniem tych urządzeń jest gromadzenie informacji o stanie urządzeń poprzez prowadzenie pomiarów. Następnie dane z pomiarów przekazywane są do systemu SCADA i za jego pośrednictwem oddziałują one na urządzenia, na przykład powodują ich włączanie i wyłączanie, zmianę parametrów pracy.

W roli RTU często używane są sterowniki PLC (ang. Programmable Logic Controller), czyli sterowniki swobodnie programowane, które pozwalają na zaprogramowanie ich pracy w obiegu cyklicznym.

Poza gromadzeniem danych RTU mogą także spełniać inne funkcje, na przykład mogą one pełnić funkcję zabezpieczeń. Prowadzą one wtedy nadzór nad urządzeniami, pozwalając na szybkie wykrywanie w nich nieprawidłowości. Wtedy mogą samoczynnie je wyłączyć lub zatrzymać.

W skład systemu SCADA wchodzi także baza danych, która przechowuje informacje o stanie urządzeń. Są w niej zapisywane także o zdarzeniach w urządzeniach, na przykład jak dane o alarmach, co pozwala na sprawdzenie archiwalnych zapisów, na przykład w celu diagnostyki i naprawy sprzętu.

Warto przy tym podkreślić, że system SCADA może nie tylko działać automatyczne, lecz także pozwala on na ręczne zarządzanie procesami przez operatorów. Wówczas mogą oni prowadzić obsługę procesów w trybie ręcznym albo w trybie awaryjnym.

Jakie komponenty obejmuje system SCADA?

W skład systemów SCADA wchodzi szeroka gama komponentów, które dzielone są na trzy główne kategorie:

  1. Sprzęt – komputery, moduły komunikacyjne oraz sterowniki PLC lub inne urządzenia RTU.
  2. Komunikacja – może ona odbywać się za pomocą różnych technologii, na przykład jak Ethernet, Modbus, RS-232/485, DNP3, MQTT czy OPC.
  3. Oprogramowanie – program SCADA, w tym obszary oprogramowania jak runtime, oprogramowanie inżynieryjne oraz sterowniki komunikacyjne.

Gdzie stosowane są systemy SCADA?

Obecnie systemy SCADA mają bardzo rozległe zastosowanie i używane są one w wielu różnych obszarach przemysłu, między innymi w zakładach produkcyjnych, przetwórczych, komunalnych.

Dzięki swoje funkcjonalności system SCADA może być dopasowany indywidualnie do potrzeb każdego zakładu, pozwalając na stworzenie efektywnie i wydajnie funkcjonującego systemu automatyki, który pozwala na usprawnienie prowadzonych w nim procesów.

Redakcja teletechnika-system.pl

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *